Van Kenia tot Bricknic, hoe zit dat? Lees hier hoe de traditionele Keniaanse steenbakkerij oprichter Timm Donke inspireerde tot het bedenken van de Cooking Brick. Daar waar de stenen gestapeld worden tot piramide-ovens en waar ze samen weer uit elkaar worden gehaald. Dit vergt natuurlijk samenhorigheid, en ook dat is een belangrijk doel voor Bricknic.
In deze blog lees je het verhaal van Timm en hoe hij zijn bedrijf Bricknic heeft gebracht tot waar het nu is.
Het verhaal achter Bricknic
Het idee ontstond tijdens een reis door Kenia, waar je zag hoe stenen gestapeld werden om ovens te bouwen. Wat was het moment waarop je dacht: dit vertaal ik naar een kookproduct?
Timm: Ja, dat klopt. Ik reisde door Kenia tijdens een project waaraan ik werkte. Toen ik door het Keniaanse platteland reisde, zag ik langs de wegen in dorpsgebieden overal stapels opgestapelde bakstenen. Ik was gefascineerd door deze constructies, die behoorlijk groot kunnen worden, en vroeg me af waarvoor ze bedoeld waren. Totdat ik begreep dat het eigenlijk geïmproviseerde ovens zijn om bakstenen te bakken. Het is de traditionele manier om bakstenen te maken, zoals dat hier honderden jaren geleden ook gebeurde. Het is een prachtig traditioneel, eenvoudig, maar zeer effectief en ambachtelijk proces.
Wat ik er vooral bijzonder aan vond, was dat de bakstenen worden gemaakt van kleigrond, met de hand in vormen worden gevormd, worden gedroogd en vervolgens allemaal op elkaar worden gestapeld om een grote tijdelijke steenoven te bouwen. De constructie van die oven bestaat uitsluitend uit deze in de zon gedroogde bakstenen, zonder extra draagconstructie van metaal, hout of iets anders. Alleen de bakstenen die zelf gebakken moeten worden.
De constructie heeft meestal een aantal grote openingen waarin hout wordt geplaatst. Wanneer alles klaar is, wordt het hout binnen in de ovenconstructie aangestoken en wordt het vuur meerdere dagen op zeer hoge temperatuur brandend gehouden, totdat de hitte alle gedroogde bakstenen keihard heeft gebakken en ze klaar zijn om te worden gebruikt voor de bouw van een huis.
Wat mij fascineerde, was dat de hele oven van opgestapelde bakstenen tijdens het proces als het ware wordt afgebroken, zodat aan het einde de volledige constructie verdwenen is en er een afgewerkt huis ontstaat. Natuurlijk ontstaan de gebakken bakstenen en het huis niet vanzelf. Er zijn veel mensen nodig om alles zorgvuldig op te bouwen en de constructies te maken. Traditioneel wordt dit gedaan door de gemeenschap van het dorp of door de familie voor wie het huis wordt gebouwd.
Geweldig! Een echt tijdelijk groepsproces om vanuit aarde bakstenen te maken en daarmee een huis te bouwen.
Ik was zo gefascineerd door dit proces dat ik enkele dagen bij de baksteenmakers heb doorgebracht om het proces te leren kennen en te begrijpen. Ik wist dat ik deze kennis op de een of andere manier voor een toekomstig project wilde gebruiken.
Tegelijkertijd studeerde ik Food Design aan de Design Academy Eindhoven en was ik op zoek naar een afstudeerproject. Door mijn interesse in eten en kookculturen van over de hele wereld te combineren met het technische proces en mijn fascinatie voor het maken van bakstenen, ontstond eerst het idee om eenvoudigweg buitenkookovens te bouwen.
Terug in Nederland begon ik na te denken over mijn afstudeerproject en mijn ervaringen in Kenia. Na een periode van creativiteit, het uitproberen van verschillende ovens en het brainstormen over ideeën, leidde dit uiteindelijk tot het idee om de bakstenen zelf als kookvaten te gebruiken.
Brick No. 1 was geboren.
Ik deed allerlei experimenten met aarde, klei, keramiek en zelfs zout, waarbij ik het materiaal gebruikte om het voedsel te bedekken, er een baksteenvorm van te maken en het vervolgens te garen. Het idee was heel eenvoudig: het voedsel bedekken en de stenen in het vuur leggen. Het enige probleem was dat we na het koken de steen altijd moesten breken om bij het eten te komen. Dat was erg leuk en vermakelijk tijdens sommige foodevents, maar op de lange termijn nogal onduurzaam en zeer tijdrovend.
Tot het idee ontstond om de steen simpelweg hol te maken. Net als een lunchbox. Twee delen, een bovenkant en een onderkant, die geopend en gesloten kunnen worden en vele malen hergebruikt kunnen worden, maar nog steeds stapelbaar en modulair zijn zoals een echte baksteen.
Na opnieuw veel testen bleek dit idee te werken. We gebruikten de Bricks zelfs om ovens te bouwen tijdens onze foodevents, waarbij veel Bricks rondom een vuur op elkaar werden gestapeld om voor veel mensen tegelijk te koken. Voor iedere persoon één Brick.
Ik organiseerde een aantal evenementen en dit werkte erg goed. Zo goed zelfs dat gasten na afloop vroegen of ze de Bricks konden kopen om thuis te gebruiken.
Toen begreep ik dat we hiervan een echt product konden maken.
De Bricknic Cooking Brick was uitgevonden. :)
Is er nog steeds een connectie met Kenia, de plek waar jouw idee is ontstaan?
Jazeker, ik reis persoonlijk regelmatig naar Kenia. Mijn reizen naar Oost-Afrika hebben een grote invloed gehad op zowel mijn professionele als mijn persoonlijke leven, aangezien mijn vrouw uit de regio rond het Victoriameer in Kenia komt.
Er zijn inmiddels zelfs plekken in Kenia waar de Bricks al worden gebruikt. Zo is er een eco-travel safarilodge die de Bricks gebruikt als onderdeel van de safari-ervaring.
We hebben ook een aantal Bricks aan de lokale baksteenmakers gegeven. Daarnaast bezochten we een lokale pottenmaakster, een ambachtsvrouw aan wie we vroegen om voor ons met de hand een kookvat in de vorm van een baksteen te maken.
We hebben plannen om onze producten op een dag op grotere schaal op het Afrikaanse continent beschikbaar te maken, misschien zelfs door daar productie van de Cooking Brick op te bouwen. Kenia lijkt als land een snelgroeiende markt te zijn met een snelgroeiende middenklasse. Dat zou een interessante kans kunnen zijn om bedrijfsactiviteiten te ontwikkelen in juist het land dat de inspiratie vormde voor de uitvinding van de Bricknic Cooking Brick.
Van een traditionele bouwtechniek naar een consumentenproduct is een grote stap. Wat was de grootste uitdaging om dat idee daadwerkelijk te vertalen naar de kooksteen die nu bestaat?
De grootste uitdaging was, zoals zo vaak, de productie. Vooral het vinden van een vorm en ontwerp dat binnen massaproductie daadwerkelijk werkt. Onze Bricks worden uit klei geperst, wat verschillende uitdagingen en beperkingen met zich meebrengt voor het ontwerp, omdat de productiemethode de vorm technisch moet kunnen produceren. Zoals we gaandeweg begrepen, zijn rechthoekige, rechte vormen over het algemeen erg moeilijk te produceren. Klei is een natuurlijk materiaal en wil van nature eerder organische, ronde vormen aannemen. Dat is belangrijk om te begrijpen waarom kopjes, borden, kleipotten en veel andere keramische producten meestal rond van vorm zijn.
Het was een grote uitdaging om een ontwerp te vinden dat binnen deze omstandigheden werkt en tegelijkertijd een goed sluitmechanisme en rechte wanden mogelijk maakt. Zoals met veel dingen geldt: zodra je echt diep in de technische kant van het ontwerpen van een nieuw product duikt, wordt het proces behoorlijk complex. Er zijn zoveel verschillende parameters en componenten die moeten worden doordacht, begrepen en vervolgens gecombineerd, zodat er uiteindelijk een goed afgewerkt product ontstaat.
We hebben enorm veel verschillende prototypes gemaakt, die allemaal hun eigen fouten en zwakke punten hadden. Sommige waren te dun, sommige scheurden, sommige braken door de hitte, sommige vervormden tijdens de productie, sommige waren te klein en andere juist te groot. Het begrijpen van keramische massaproductie is een intensief proces waarin chemische, fysieke en technische kennis samenkomen om ervoor te zorgen dat alle parameters uiteindelijk goed met elkaar werken.
Om heel eerlijk te zijn, kost dit jaren, ook al zien de Bricks er uiteindelijk zo eenvoudig uit. Het heeft vele jaren gekost om het product te maken zoals het vandaag is. En we blijven nog steeds voortdurend details in het productieproces, het materiaal, de kleuren enzovoort verbeteren om het product in de toekomst nog beter te maken.
Waren er momenten waarop je twijfelde of dit concept wel zou aanslaan buiten de context waarin je het voor het eerst zag?
Zeker :) Ik denk dat je als maker en uitvinder altijd twijfels hebt over de vraag of het concept werkt, of het goed genoeg is en of mensen het überhaupt leuk zullen vinden of begrijpen. Het is alsof een idee in de echte wereld zijn realitycheck krijgt, en die kan soms behoorlijk hard zijn. Maar dat is tegelijkertijd ook het mooie ervan: begrijpen dat het creëren van een nieuw product een voortdurend proces is. Het stopt eigenlijk nooit.
Een van mijn mentoren leerde mij ooit dat je letterlijk je concept moet worden. Daarmee bedoel ik dat alles wat je doet, denkt en voelt op de een of andere manier verbonden raakt met het idee dat je probeert te ontwikkelen. Dat kan behoorlijk intens zijn. In ons geval waren dat modulaire Bricks. :)) Overal waar je komt, zie je bakstenen. En het is fascinerend dat er zelfs nu, bij zo'n eenvoudige rechthoekige vorm, nog steeds nieuwe inzichten, verhalen en ideeën rondom dit product ontstaan. Soms toevallig, soms doordat iemand ons iets vertelt. Maar het lijkt alsof de inspiratie nooit stopt.
Soms voelt het alsof de Cooking Brick slechts het eerste onderdeel is van de LEGO van de keuken. Er zijn zoveel mogelijkheden om dit concept van modulair koken met kleistenen verder te ontwikkelen, dat we nog ontelbare uren kunnen nadenken over nieuwe producten die aan de Bricks zijn gerelateerd, in verschillende vormen, variaties en functies.
Op een gegeven moment wordt het zelfs een beetje geeky, maar ik denk dat juist dat het zo fascinerend maakt en het mogelijk maakt om nieuwe dingen uit te vinden.
Als uitvinder en creatief persoon moet je bijna geobsedeerd zijn door je idee om het te laten werken, ondanks alle weerstand vanuit de buitenwereld. Mensen zullen je vertellen dat het niet zal werken, dat niemand het zal kopen of allerlei andere redenen geven waarom het niet kan slagen. Tegelijkertijd moet je als ondernemer juist heel openstaan voor externe feedback, je aanpassen en soms je eigen ideeën kunnen loslaten om het product beter te maken en het bedrijf te laten groeien.
Laten we zeggen dat het een zeer moeilijke en uitdagende taak is om voortdurend alle verschillende mogelijkheden en meningen, zowel die van jezelf als die van anderen, tegen elkaar af te wegen om een idee te laten werken! Het is niet makkelijk, maar als het lukt, is het enorm belonend!
Over het product en vakmanschap
Als je de Bricknic vergelijkt met een gewone ovenschaal: wat kan de kooksteen dat een ovenschaal niet kan?
Dat is eenvoudig: de Brick kan voedsel stomen. Dat is iets wat een gewone ovenschaal normaal gesproken niet kan, omdat die meestal uit slechts één deel bestaat. De Brick heeft een deksel dat gesloten kan worden, waardoor het vocht binnenin blijft en het voedsel zacht en gelijkmatig gaart. Het gebruik van onze natuurlijke klei heeft bovendien als voordeel dat het vocht in het materiaal wordt vastgehouden en de inhoud daardoor zeer gelijkmatig gaart. Dat merk je bijvoorbeeld wanneer je groenten in de Bricks bereidt. Ze worden heel gelijkmatig gaar en blijven mooi sappig, maar behouden toch hun stevigheid. Het is een heel prettige manier van bereiden en de smaak is erg goed. Probeer het zelf, dan begrijp je wat ik bedoel. :)
Bij koken in een ovenschaal gaat het meestal meer om bakken. Het voedsel wordt van bovenaf verwarmd en omdat er geen deksel is, verdampt het vocht en kan het eten uitdrogen.
Je ziet zelfs dat mensen dit soms proberen te voorkomen door een ovenschaal met aluminiumfolie af te dekken. Dat hoef je met de Brick niet te doen, want die heeft een perfect passend kleideksel. Aan de andere kant, als je juist een knapperige korst wilt, haal je het deksel er de laatste minuten gewoon af zodat de hitte van de oven van bovenaf bij het gerecht kan komen. Dan krijg je een superlekkere korst.
Ten tweede, en misschien wel het belangrijkste, kun je de Brick op vrijwel alle warmtebronnen gebruiken! Het maakt niet uit of het een kampvuur tijdens het kamperen is, een barbecue op houtskool of gas, de keukenoven binnen, de magnetron of een kachel. Dankzij de vuurvaste klei is de Brick bestand tegen temperaturen tot 600 graden. Je eten hoeft natuurlijk nooit zo heet bereid te worden, we willen het niet verbranden :) Daardoor kan de Brick op bijna iedere denkbare manier worden gebruikt.
Je kunt er eindeloos veel gerechten in bereiden, van eenvoudige groenten tot vis en vlees. Hij werkt geweldig voor stoofgerechten, brood, lasagne en allerlei desserts zoals crème brûlée, rijstpudding, cake en eigenlijk alles wat je verder kunt bedenken. Voor inspiratie en recepten kun je kijken op onze Instagram of website, waar we regelmatig delen wat mensen in de Bricks bereiden. Het is echt fascinerend om te zien welke recepten mensen allemaal bedenken.
Je kunt zeggen dat de Bricknic Cooking Brick een echte multitool is die in bijna iedere denkbare situatie en met bijna ieder denkbaar ingrediënt werkt. Dat is geen overdrijving, het is juist de echte waarde van het product en van het rechthoekige ontwerp. Alles wat je kunt bedenken zou mogelijk kunnen zijn. We weten het pas als we het proberen. :) Probeer het gewoon, je zult verbaasd zijn hoe vaak het inderdaad werkt!
Wat is het mooiste gerecht dat je ooit uit een Bricknic-steen hebt zien komen, iets waarvan je dacht: dit had ik zo niet verwacht?
Oh ja, er zijn voortdurend verrassingen. Ik zie persoonlijk alle video's en foto's die mensen met ons delen. Het is mijn favoriete bezigheid!! Er zijn letterlijk iedere dag nieuwe recepten en foodcreaties die ik nog nooit eerder heb gezien. Het is enorm inspirerend om te zien wat de Bricknic-community kookt en creëert!
Maar mijn drie absolute favoriete Brick-gerechten aller tijden zijn:
1. Bricknic French Brioche, gewoon geweldig!
2. Bricknic-zalm op groenten, eenvoudig maar altijd goed.
3. Een Brick-lasagne van de grill, omdat het nu mogelijk is om lasagne op de barbecue te maken. Gewoon geweldig.
In het algemeen is er nog een voordeel dat ik graag wil noemen. De Brick maakt het mogelijk om buiten op de grill gerechten te bereiden die normaal gesproken in een keukenoven worden gemaakt. Daarmee wordt outdoor cooking echt opnieuw uitgevonden.
Dit tilt iedere barbecue of tuinparty naar een hoger niveau. Stel je voor: in plaats van je vrienden de typische barbecueklassiekers te serveren, kun je ze verrassen met een lasagne die buiten direct op de grill boven het vuur is bereid. En de kok kan gewoon samen met de gasten buiten blijven.
Als je aan iemand moet uitleggen wat er smaaktechnisch gebeurt met eten dat in klei gaart, hoe omschrijf je dat dan?
Wanneer je voedsel in kleistenen bereidt, wordt het heel gelijkmatig en zacht gegaard. De warmte wordt eerst opgenomen door de dikkere kleiwanden van de Brick en vervolgens rondom gelijkmatig doorgegeven dankzij de uitstekende warmteverdeling en warmteopslag van klei. Het voedsel gaart zachtjes zonder smaak te verliezen. Sommige mensen zeggen zelfs dat de smaak sterker wordt. We weten dat niet met zekerheid, maar we denken dat dit te maken heeft met de natuurlijke eigenschappen van klei.
Koken in klei is een oeroude bereidingswijze die al eeuwenlang bewezen effectief is. Kookvaten van klei zijn bekend uit vrijwel iedere cultuur en historische periode over de hele wereld. Je zou kunnen zeggen dat de eerste potten van klei werden gemaakt, nog voordat metaal überhaupt werd gebruikt. Deze natuurlijke manier van koken laat de ingrediënten heel puur smaken.
Als ik de smaak van voedsel uit een Brick in een paar woorden zou moeten omschrijven, dan zou ik zeggen: puur, authentiek, gebalanceerd, echt, duidelijk en gewoon ontzettend lekker. Het beste is om het zelf te proberen.
We hebben reacties gezien van mensen die het vergelijken met een tajine, die natuurlijk ook van klei wordt gemaakt.
Zijn er gerechten waarvan je zegt: dit smaakt écht anders uit de Bricknic dan uit een pan of van de bbq?
Ja, absoluut. Ik denk dat lasagne opnieuw het beste voorbeeld is. Normaal gesproken zou je er nooit aan denken om een lasagne direct op een barbecue of boven vuur te maken, maar met de Bricknic kan dat wel. Omdat de Brick het voedsel beschermt tegen de directe hitte en de warmte rondom verdeelt, gaart de lasagne langzaam binnenin terwijl al het vocht en alle smaken bij elkaar blijven. Aan het einde kun je simpelweg het deksel verwijderen om die heerlijke geroosterde en knapperige kaaskorst bovenop te krijgen. Het is geweldig en combineert eigenlijk de smaken van typische ovengerechten met de karakteristieke rokerige smaak die je krijgt wanneer je op de grill of boven open vuur kookt.
Een ander heel goed voorbeeld is brood. Brood bakken in klei is natuurlijk niets nieuws, dat gebeurt al eeuwen. De gesloten kleien Brick creëert een warme en vochtige omgeving rondom het deeg, waardoor je een mooie korst krijgt terwijl het brood van binnen zacht en vochtig blijft. En er is iets heel bijzonders aan het moment waarop je versgebakken brood rechtstreeks uit een kleien Brick uit het vuur haalt.
Stoofgerechten zijn ook fantastisch. Alles gaart langzaam samen in de gesloten Brick en omdat er bijna niets kan ontsnappen, blijven alle sappen, kruiden en smaken binnenin. Vooral wanneer je langere tijd kookt, merk je echt hoe alle ingrediënten samen één gerecht worden en toch hun eigen smaak behouden.
Dus ja, ik zou zeker zeggen dat er gerechten zijn die anders smaken. Maar voor mij gaat het ook om het openen van compleet nieuwe mogelijkheden. Opeens kun je buiten boven vuur gerechten bereiden die normaal gesproken in de keukenoven thuishoren. Die combinatie van koken in klei, vuur en ingrediënten die langzaam samen garen creëert iets heel bijzonders.
Heb je zelf een favoriet gerecht of ritueel gekregen sinds je met kleigaren bent begonnen, iets wat je nu het liefst zo klaarmaakt?
Ja, mijn favoriet zijn de klassieke Bricknic-aardappeltjes. Dat gerecht is in de loop van de tijd eigenlijk uitgegroeid tot het signature dish van Bricknic. Het is zo eenvoudig en juist daarom zo goed. Neem gewoon wat kleine aardappeltjes, een beetje olie of boter, knoflook, zout, peper en rozemarijn. Doe alles in de Brick, sluit hem en zet hem op de warmtebron. Je zult verbaasd zijn hoe goed iets dat zo eenvoudig is kan smaken. Het is niet voor niets dat we dit gerecht steeds opnieuw op onze social media voorbij zien komen. Simpel, lekker, goed!
Over materiaal en herkomst
Klei is een van de oudste kookmaterialen die er zijn. Wat fascineert je aan de gedachte dat mensen al eeuwen op deze manier eten bereiden?
Ja, kookgerei van klei wordt overal ter wereld, in bijna iedere cultuur en in vrijwel iedere periode van de geschiedenis, gebruikt om voedsel te bereiden. Ik vind dat ongelooflijk fascinerend. Als je terugkijkt in de geschiedenis, lang voordat we modern metalen kookgerei, elektrische ovens of gasfornuizen hadden, begrepen mensen al dat klei een fantastisch materiaal was om voedsel in te bereiden.
Wat ik vooral interessant vind, is dat deze kennis zich onafhankelijk van elkaar op zoveel verschillende plekken in de wereld heeft ontwikkeld. Je vindt kookpotten van klei in Afrika, Europa, Azië, het Midden-Oosten en Zuid-Amerika. Ze zien er allemaal anders uit en hebben hun eigen vormen, tradities en gebruikswijzen, maar het basisprincipe is vaak heel vergelijkbaar. Je neemt een natuurlijk materiaal uit de aarde, vormt het tot een vat, bakt het en plotseling heb je een zeer effectief hulpmiddel om voedsel te bereiden.
Daar zit iets ongelooflijk eenvoudigs en moois in.
Als je erover nadenkt, is klei in feite aarde die door vuur wordt getransformeerd tot een kookgereedschap. Vervolgens gebruik je datzelfde gereedschap opnieuw samen met vuur om je eten te bereiden. Er zijn maar weinig materialen waarbij de verbinding tussen het materiaal, het productieproces en de manier waarop je het eindproduct gebruikt zo direct is.
Wat mij ook fascineert, is dat de fysieke principes na duizenden jaren nog steeds perfect werken. Klei neemt warmte op en verdeelt die, houdt de warmte lange tijd vast en creëert een zeer zachte kookomgeving. Sindsdien hebben we zoveel nieuwe materialen en technologieën uitgevonden, maar we gebruiken nog steeds klei omdat het basisprincipe simpelweg heel goed is.
Voor mij is de Bricknic Cooking Brick op een bepaalde manier een voortzetting van deze zeer oude traditie, maar dan vertaald naar een eigentijds product. Wij hebben koken met klei natuurlijk niet uitgevonden. Mensen doen dat al duizenden jaren. Wat wij proberen te doen, is de eeuwenoude kwaliteiten van koken met klei een nieuwe vorm en functie geven die past bij de manier waarop we vandaag koken.
Misschien is dat ook waarom het product op de een of andere manier vertrouwd aanvoelt, ook al is de rechthoekige Cooking Brick zelf iets heel anders. Er zit iets bijna instinctiefs in het plaatsen van voedsel in een kleien vat, het sluiten ervan en het vervolgens in de hitte of direct in het vuur zetten.
Ik vind het ook een mooie gedachte dat wanneer iemand vandaag een Bricknic op het vuur zet, hem met ingrediënten vult en samen met vrienden een maaltijd bereidt, die basishandeling eigenlijk niet zoveel verschilt van wat mensen al eeuwen doen. De omgeving is veranderd, de recepten zijn veranderd en ons leven is volledig veranderd, maar die eenvoudige relatie tussen klei, vuur, eten en mensen bestaat nog steeds.
Voor mij is die verbinding tussen iets heel ouds en iets eigentijds waarschijnlijk een van de meest fascinerende aspecten van Bricknic. Het laat zien dat innovatie niet altijd hoeft te betekenen dat je iets volledig nieuws uitvindt. Soms kan innovatie ook betekenen dat je terugkijkt naar iets dat al eeuwen werkt, begrijpt waarom het zo goed werkt en vervolgens een nieuwe manier vindt om het naar het heden te brengen.
Merk je dat mensen anders naar hun eten kijken zodra ze het op deze ambachtelijke manier hebben klaargemaakt?
Ik heb daar geen harde bewijzen voor, maar ja, mijn observaties en ervaring geven mij het gevoel dat mensen hun eten veel meer waarderen wanneer het met aandacht en vanuit bepaalde waarden wordt bereid. Ik denk dat zodra je meer betrokken raakt bij het proces van het bereiden van je eten, je automatisch een sterkere verbinding krijgt met wat je eet.
Koken met klei is van nature iets langzamer en bewuster. Je bereidt de ingrediënten voor, vult de Brick, sluit hem, zet hem op het vuur of in de oven en geeft hem vervolgens de tijd om te garen. Je kunt niet voortdurend ingrijpen in het gerecht. Op een bepaalde manier moet je vertrouwen op het proces, het materiaal en de warmte. Ik denk dat dit een heel andere relatie met koken creëert dan wanneer je simpelweg snel iets opwarmt en opeet.
Dit verbindt ons veel sterker met ons voedsel en verdiept het begrip van koken en van de ingrediënten zelf. Je gaat meer nadenken over waar ingrediënten vandaan komen, hoe ze reageren op warmte, hoe verschillende smaken samenwerken en hoe iets heel eenvoudigs bijzonder kan worden wanneer het met aandacht wordt bereid.
Ik ben er ook van overtuigd dat dit uiteindelijk de smaak ten goede komt, omdat er meer aandacht en toewijding in het koken is gestoken. Wetenschappelijk gezien verandert extra liefde in je eten natuurlijk niet automatisch de chemische samenstelling :) Maar ik geloof echt dat onze smaakbeleving met veel meer verbonden is dan alleen de ingrediënten. De bereiding, de geur, het vuur, de mensen om je heen, de verwachting en het moment waarop je de Brick opent, maken allemaal deel uit van de ervaring van het eten.
Er is ook iets heel bevredigends aan het moment waarop je eenvoudige rauwe ingrediënten in de Brick doet en hem later opent om het afgewerkte gerecht te ontdekken. Vooral wanneer je samen met vrienden of familie kookt, wordt het openen van de Brick een klein moment op zichzelf. Iedereen wil zien wat er binnenin is gebeurd, eraan ruiken en proeven. Het creëert nieuwsgierigheid rondom het eten.
Misschien is dit iets wat we in onze snelle en gemakkelijke moderne eetcultuur een beetje zijn kwijtgeraakt. Eten is bijna overal en op ieder moment beschikbaar, wat natuurlijk een enorme luxe is, maar het kan ook afstand creëren tussen ons en het daadwerkelijke proces van voedsel bereiden. Wanneer je met vuur en klei kookt, kom je terug bij iets veel fundamentelers. Je hebt ingrediënten, warmte, tijd en een kookvat, en je moet die dingen samenbrengen om je maaltijd te creëren.
Dus ja, ik denk dat voedsel op een meer ambachtelijke manier bereiden ervoor kan zorgen dat mensen het anders waarderen. Niet omdat alles ingewikkeld moet zijn of uren moet duren. Sommige van mijn favoriete Bricknic-recepten zijn juist extreem eenvoudig. Maar je bent bewust betrokken bij het creëren van je eten.
En misschien is dat ook waarom iets simpels als aardappeltjes met wat olie, knoflook, rozemarijn, zout en peper zo ongelooflijk lekker uit de Brick kan smaken. Het is eenvoudig eten, met aandacht bereid, in een natuurlijk materiaal en met de tijd die het nodig heeft. Soms is dat echt alles wat je nodig hebt.
Zie je zelf een verschil in hoe mensen in verschillende landen of culturen met klei koken en heeft dat jouw kijk op de Bricknic beïnvloed?
Ja, ik kijk er altijd naar uit om te zien hoe mensen uit verschillende culturen de Bricks gebruiken. Het is eigenlijk een van onze belangrijkste waarden als merk dat we iedereen de ruimte en vrijheid willen geven om de Bricks te gebruiken zoals hij of zij dat zelf wil.
Juist omdat eten cultureel zo belangrijk is en daarom in iedere cultuur zo anders kan zijn. Ingrediënten, kruiden, bereidingsmethoden en tradities kunnen volledig veranderen wanneer je van het ene land naar het andere reist. En ik denk dat dit precies is wat eten zo fascinerend maakt. Er bestaat niet één juiste manier van koken. Iedere cultuur heeft door generaties heen zijn eigen kennis en tradities ontwikkeld.
Het is superinteressant om te zien hoe mensen in Afrika, Azië, Europa of Noord- en Zuid-Amerika de Bricks gebruiken om compleet verschillende gerechten te bereiden. Iemand gebruikt de Brick misschien voor een traditionele stoofpot, iemand anders voor rijst, brood, groenten, vis, vlees of een dessert. De Brick zelf blijft exact hetzelfde, maar wat er binnenin gebeurt kan compleet anders zijn, afhankelijk van waar je bent en wie ermee kookt.
Wanneer we naar een nieuw land gaan waar we nog niet eerder zijn geweest, proberen we altijd contact te leggen met heel lokale chefs en vragen we hen om hun eigen gerechten in de Bricks te bereiden. En verrassend genoeg werkt dat altijd geweldig. We willen niet ergens aankomen en mensen vertellen wat ze in de Brick zouden moeten koken. Het is veel interessanter om iemand de Brick te geven en te zeggen: 'Hier is hij, laat ons nu maar zien wat jij ermee zou doen.'
Mensen verbinden de Brick onmiddellijk met hun eigen eetcultuur. Dat is waarschijnlijk een van de meest fascinerende dingen om te observeren. Ze zien de Brick niet per se en denken aan onze recepten. Ze beginnen meteen na te denken over hun eigen recepten, het eten van hun grootmoeder, lokale ingrediënten of gerechten waarmee ze zijn opgegroeid. En plotseling wordt dit heel eenvoudige rechthoekige kleiobject onderdeel van een compleet andere eetcultuur.
Dat heeft mijn kijk op Bricknic absoluut beïnvloed. In het begin denk je vanzelfsprekend veel na over hoe je het product zelf zou gebruiken en waarvoor je het hebt ontworpen. Maar in de loop van de tijd begreep ik dat het echte potentieel juist in het tegenovergestelde zit. Hoe meer vrijheid we mensen geven, hoe meer mogelijkheden we zelf ontdekken.
Voor mij is dat ook een van de redenen waarom de eenvoudige vorm van de Brick zo belangrijk is. Hij behoort niet tot één specifieke keuken. Het is geen tajine, Dutch oven, wok of ander kookvat dat mensen direct met één bepaalde kooktraditie associëren. Het is in de basis een heel eenvoudig kookgereedschap van klei dat mensen op hun eigen manier kunnen interpreteren.
Ik vind daar iets moois in zitten. Eten is extreem cultureel, maar koken met klei en vuur is bijna universeel. Je vindt tradities van koken met klei op zoveel plekken in de wereld. Dus hoewel recepten en culturen totaal verschillend zijn, bestaat er tegelijkertijd ook deze gemeenschappelijke verbinding.
Iedere keer wanneer we Bricknic ergens nieuws introduceren, leren we zelf ook iets. Mensen gebruiken ingrediënten waar wij nooit aan gedacht zouden hebben, ontwikkelen technieken die we niet kenden of bereiden gerechten waarvan wij nooit hadden gedacht dat ze in de Brick gemaakt konden worden. Sommige van die ideeën inspireren vervolgens weer mensen in compleet andere landen.
Dat is echt wat we willen dat Bricknic is. Geen product waarbij wij iedereen precies vertellen wat ze moeten koken en hoe ze het moeten gebruiken, maar een kookgereedschap dat mensen de vrijheid geeft om hun eigen cultuur, creativiteit en eetcultuur erin mee te nemen. En ik denk dat hoe meer culturen met de Bricks gaan koken, hoe interessanter het hele idee wordt.
Over de toekomst
Waar staat Bricknic over vijf jaar volgens jou: nog steeds vooral een outdoor-product, of zie je het ook een plek krijgen in de dagelijkse keuken?
Mijn visie is dat Bricknic op de lange termijn de LEGO van de kookwereld wordt. We hebben de ambitie om modulair koken met Bricks naar iedere keuken te brengen.
Het maakt niet uit of dat binnen of buiten is, op een camping, op het strand, met vrienden, alleen of samen met je familie.
Het doel is dat iedereen op deze prachtige planeet een Brick heeft om mee te koken.
Ik weet dat dit een enorme ambitie is, maar het is de enige manier om mijn visie werkelijkheid te laten worden!
Natuurlijk is dat een heel grote ambitie :) Maar ik denk dat je een grote visie nodig hebt als je iets nieuws wilt creëren.
Voor mij was Bricknic nooit bedoeld om alleen een outdoor-kookproduct te blijven.
Vuur en buiten koken zijn een heel natuurlijke omgeving voor de Brick, en we vinden dat er iets heel bijzonders zit in het direct in het vuur plaatsen van een kleien Brick en je eten op die manier bereiden. Maar tegelijkertijd gebruik ik de Bricks zelf voortdurend in de gewone keuken. Je kunt ze in de keukenoven zetten, in de magnetron gebruiken en eigenlijk gewoon integreren in het dagelijkse koken.
Mijn doel is daarom dat mensen over vijf jaar dit onderscheid hopelijk niet meer maken. Het is dan simpelweg een kookgereedschap.
Je hebt je pannen, je messen, je borden en ergens in je keuken staan je Cooking Bricks. Als het mooi weer is, neem je ze mee naar buiten en zet je ze op de barbecue. Als je gaat kamperen, neem je er één mee en kook je boven het vuur. En op een normale dinsdagavond doe je wat ingrediënten in een Brick en zet je hem in je keukenoven.
Ik denk dat deze flexibiliteit heel belangrijk is voor het hele idee. We willen mensen niet vertellen wanneer, waar of wat ze moeten koken. We willen ze een hulpmiddel geven waarmee ze dat zelf kunnen bepalen.
En omdat Bricks van nature modulair zijn, hebben we veel ideeën om de modulariteit van onze producten in de toekomst verder te vergroten. Ik denk dat het hier echt spannend begint te worden.
Wanneer je naar een normale kookpan kijkt, is die over het algemeen ontworpen als één afgewerkt object voor een bepaald doel. Maar zodra je in Bricks begint te denken, kun je totaal anders gaan denken. Je kunt nadenken over verschillende formaten, verschillende vormen, verschillende functies, inzetstukken, deksels, oppervlakken en accessoires die mogelijk met elkaar kunnen samenwerken.
Daar komt de vergelijking met LEGO vandaan. LEGO heeft een heel eenvoudig principe, maar doordat de individuele onderdelen met elkaar verbonden kunnen worden en op elkaar kunnen reageren, worden de mogelijkheden bijna eindeloos. Ik denk dat er een kans ligt om een vergelijkbare filosofie op koken toe te passen.
Stel je voor dat je verschillende Cooking Bricks in je keuken hebt die je kunt kiezen afhankelijk van wat je wilt bereiden. Een kleine Brick voor een individuele portie, een grotere Brick voor een gezinsmaaltijd, verschillende vormen voor verschillende gerechten of verschillende inzetstukken die compleet nieuwe kookfuncties creëren. Je zou meerdere gerechten tegelijk kunnen bereiden, direct uit de Bricks kunnen serveren of verschillende elementen kunnen combineren tot een compleet kooksysteem.
En we staan nog maar aan het begin van het begrijpen van wat er allemaal mogelijk is.
Dat is ook iets wat ik persoonlijk als uitvinder ongelooflijk spannend vind. Zodra je een basissysteem creëert in plaats van slechts één individueel product, kan ieder nieuw idee mogelijk weer een nieuw onderdeel van dat systeem worden. Het ene product kan een ander product inspireren en plotseling ontwerp je geen losse objecten meer, maar bouw je een familie van producten die met elkaar kunnen samenwerken.
Er is hier eigenlijk geen grens aan onze creativiteit. Tegelijkertijd vind ik het belangrijk dat we nooit de eenvoud van het oorspronkelijke idee verliezen. Bricknic mag niet ingewikkeld worden. De schoonheid van de Cooking Brick zit juist in het feit dat het zo'n eenvoudig object is. Je doet ingrediënten erin, sluit hem en zet hem op de warmtebron. Die eenvoud moet altijd de kern blijven van wat we doen.
De innovatie kan rondom die eenvoud plaatsvinden. En ik denk dat er nog een belangrijk aspect aan onze toekomst zit. We willen traditioneel vakmanschap en natuurlijke materialen blijven verbinden met eigentijds productdesign. We werken met klei, een van de oudste materialen die mensen ooit voor koken hebben gebruikt, maar we proberen er op een compleet nieuwe en moderne manier over na te denken.
Voor mij is die combinatie ongelooflijk krachtig. We hebben niet per se nog meer elektronische apparaten in onze keukens nodig. Soms kan innovatie ook betekenen dat je teruggaat naar een heel eenvoudig en bewezen materiaal en jezelf afvraagt wat je er nog meer mee kunt doen.
Daarom geloof ik dat Bricknic zowel buiten als in de dagelijkse keuken een plek kan hebben. Eigenlijk hoop ik dat mensen uiteindelijk niet eens meer vragen of het een indoor- of outdoorproduct is. Het moet gewoon met je meegaan en passen bij de manier waarop jij wilt koken.
Zoals eerder gezegd: misschien gebruik je hem doordeweeks thuis, neem je hem op zaterdag mee de tuin in, breng je hem in de zomer mee naar het strand met vrienden en kook je ermee boven een kampvuur tijdens je vakantie. Hetzelfde object kan onderdeel worden van al deze verschillende momenten.
En uiteindelijk is dat de visie achter Bricknic: een modulaire kookwereld creëren rondom iets ongelooflijk eenvoudigs, de Brick.
Dus waar zie ik Bricknic over vijf jaar? Hopelijk in veel meer keukens, tuinen, restaurants en op campings, en rondom veel meer vuren over de hele wereld. En hopelijk met een veel grotere familie van Cooking Bricks en modulaire producten eromheen.
We hebben veel ideeën over waar dit naartoe kan gaan, waarschijnlijk meer ideeën dan we op dit moment kunnen produceren :) Maar dat is ook wat het bouwen aan Bricknic zo spannend maakt. Iedere nieuwe Brick, iedere nieuwe functie en iedere persoon die een compleet nieuwe manier vindt om hem te gebruiken, voegt weer een klein stukje toe aan dit grotere idee.
Zijn er nieuwe vormen, formaten of toepassingen van de kooksteen waar je momenteel over nadenkt?
Altijd, haha :) Er ontstaan voortdurend nieuwe ideeën voor nieuwe producten. Eigenlijk is dat waarschijnlijk een van de moeilijkste dingen voor ons: niet het bedenken van nieuwe ideeën, maar beslissen op welke ideeën we ons daadwerkelijk moeten richten en welke we moeten ontwikkelen.
Zodra je de Cooking Brick als een modulair systeem gaat zien in plaats van als één individueel product, ontstaan er enorm veel mogelijkheden. Verschillende formaten, verschillende vormen, verschillende kleuren, verschillende inzetstukken, accessoires en compleet andere toepassingen. We hebben notitieboeken en mappen vol ideeën, schetsen en prototypes, en er komen voortdurend nieuwe ideeën bij.
Op dit moment ligt onze belangrijkste focus echter op het zo goed mogelijk distribueren van de drie bestaande formaten: de Mini, de Original en de Large. We hebben vele jaren besteed aan het ontwikkelen en verbeteren van deze producten en we denken dat deze drie formaten al een heel mooi scala aan mogelijkheden bieden. De Mini is perfect voor kleinere porties, bijgerechten, desserts of individuele porties. De Original is onze klassieke allrounder en de Large opent weer compleet andere mogelijkheden voor grotere gerechten, gezinsmaaltijden, brood, lasagne, grotere stoofgerechten en koken voor meerdere mensen.
Voor ons is het belangrijk om niet alleen nieuwe producten te ontwikkelen om iets nieuws te hebben. Iedere toevoeging moet echt logisch zijn binnen de Bricknic-wereld en een nieuwe functie of mogelijkheid toevoegen aan de manier waarop mensen de Bricks gebruiken.
We hebben bijvoorbeeld onlangs een houten serveertray gelanceerd waarmee je de Brick kunt dragen en direct op tafel kunt zetten. Dat klinkt als een heel eenvoudige toevoeging, maar het verandert de ervaring behoorlijk. De Brick gaat rechtstreeks van de warmtebron naar de tafel en plotseling wordt het kookvat ook onderdeel van de serveerervaring. Je opent de Brick aan tafel, iedereen kan zien en ruiken wat erin zit en mensen kunnen het eten direct uit de Brick delen.
Ook hebben we onlangs onze roestvrijstalen Steam Inlay geïntroduceerd, die in de Original Brick kan worden geplaatst. Hierdoor ontstaan nog meer kookmogelijkheden, omdat je de ingrediënten van de bodem van de Brick kunt scheiden en de gesloten omgeving echt kunt gebruiken om te stomen. Opnieuw is het een relatief eenvoudige toevoeging, maar het geeft dezelfde Cooking Brick een compleet nieuwe functie.
Dat is precies de richting die wij heel interessant vinden. In plaats van producten voortdurend te vervangen door nieuwe versies, willen we toevoegingen creëren die de producten die mensen al hebben veelzijdiger maken. Idealiter koop je een Cooking Brick en kun je daar in de loop van de tijd verschillende elementen aan toevoegen die je steeds meer mogelijkheden geven.
Natuurlijk kunnen er in de toekomst ook nieuwe kleuren komen. Klei en glazuren bieden een prachtig speelveld voor kleuren, oppervlakken en afwerkingen, en we experimenteren daar voortdurend mee. Tegelijkertijd willen we verbonden blijven met het natuurlijke karakter van het materiaal. Het moet altijd als klei blijven aanvoelen en niet alsof we proberen te verbergen waarvan het product is gemaakt.
En natuurlijk zijn er ideeën voor compleet nieuwe vormen en producten. Wanneer je begint na te denken over het idee van de LEGO van de kookwereld, is de rechthoekige Cooking Brick eigenlijk slechts het startpunt. Er zouden andere vormen, andere verhoudingen en andere manieren kunnen zijn waarop verschillende onderdelen met elkaar samenwerken.
We worden ook voortdurend geïnspireerd door de mensen die de Bricks gebruiken. Soms stuurt iemand ons een foto of video van iets dat hij of zij heeft gekookt en denken we ineens: 'Wacht eens, we hadden er nooit aan gedacht om hem zo te gebruiken.' Soms kunnen juist zulke onverwachte toepassingen compleet nieuwe productideeën inspireren.
Dat is wat het hele ontwikkelingsproces zo leuk maakt. Wij creëren de producten, maar tegelijkertijd leert de community ons wat er nog meer mogelijk zou kunnen zijn.
Dus ja, er zijn absoluut veel dingen waar we over nadenken. Waarschijnlijk te veel :) Maar we hebben ook geleerd dat goede producten tijd kosten. Zeker wanneer je met keramiek werkt, kun je niet vandaag een idee hebben en morgen duizenden perfecte exemplaren produceren. Je moet ontwerpen, prototypes maken, testen, bakken, dingen breken, aanpassen en opnieuw testen. Soms blijkt iets wat in een schets ongelooflijk eenvoudig lijkt extreem ingewikkeld te worden zodra je het daadwerkelijk in klei probeert te produceren.
Voor nu ligt onze focus daarom sterk op het beschikbaar maken van de Mini, Original en Large voor meer mensen en op het bouwen van de Bricknic-wereld rondom deze drie producten.
Maar achter de schermen gebeurt er altijd iets. Nieuwe vormen, nieuwe functies, nieuwe materialen, nieuwe kleuren en misschien zelfs compleet nieuwe producten.
Maar daar willen we nog niet te veel over vertellen, want we willen natuurlijk ook een paar verrassingen bewaren. ;)
Aanvulling van Timm
Er is één ding dat niet specifiek in het interview werd gevraagd, maar dat ik heel belangrijk vind om te noemen: de waarden achter Bricknic en de mensen die dit allemaal mogelijk maken.
Voor ons is Bricknic nooit alleen gegaan over het creëren en verkopen van een kookproduct. Vanaf het begin zat er een veel groter idee achter. De waarden waarop we alles proberen te bouwen zijn saamhorigheid, vertrouwen, transparantie, kwaliteit en natuurlijk goed eten.
Saamhorigheid is waarschijnlijk de belangrijkste. Het zit eigenlijk al in de naam Bricknic. Het idee is altijd geweest om mensen rondom eten samen te brengen. Samen koken, rondom een tafel of vuur zitten, een maaltijd delen, gesprekken voeren en tijd met elkaar doorbrengen. Eten heeft het ongelooflijke vermogen om mensen met elkaar te verbinden, ongeacht waar ze vandaan komen, welke taal ze spreken of wat hun achtergrond is. We willen dat Bricknic bijdraagt aan het creëren van deze momenten.
Vertrouwen en transparantie zijn voor ons net zo belangrijk. We willen langdurige relaties opbouwen met de mensen rondom Bricknic, van onze klanten en dealers tot onze distributeurs, producenten, ambachtsmensen, chefs en creatieve partners. Een bedrijf bouwen en fysieke producten ontwikkelen verloopt nooit in een perfect rechte lijn. Dingen gaan mis, uitdagingen ontstaan, ideeën veranderen en je leert onderweg. Wij geloven dat openheid hierover en elkaar met vertrouwen en respect behandelen op de lange termijn veel sterkere relaties creëert.
Kwaliteit is een andere waarde die voor ons enorm belangrijk is. De Cooking Brick ziet er heel eenvoudig uit, maar achter de productie ervan zit een enorme hoeveelheid ontwikkeling, vakmanschap en technische kennis. We willen producten maken die mensen lange tijd met plezier gebruiken, in plaats van producten die snel worden vervangen. Werken met een natuurlijk materiaal zoals klei betekent ook accepteren dat ieder stuk zijn eigen karakter heeft. Voor ons is dat geen zwakte, maar juist onderdeel van de schoonheid van iets produceren uit een natuurlijk materiaal.
En dan is er natuurlijk goed eten. :) Uiteindelijk moet alles wat we doen daarop terugkomen. Je kunt het mooiste product en het beste verhaal ter wereld hebben, maar als het eten dat eruit komt niet goed is, hebben we niet bereikt wat we wilden bereiken. Goed eten hoeft niet per se ingewikkeld te zijn. Heel vaak is juist het tegenovergestelde waar. Een paar eenvoudige ingrediënten, een goede bereiding en mensen om het mee te delen kunnen al genoeg zijn.
Maar waarschijnlijk het belangrijkste dat ik wil noemen, is dat Bricknic een teamprestatie is.
Hoewel het oorspronkelijke idee misschien begon met één persoon die ergens in Kenia stapels bakstenen zag, is alles wat daarna gebeurde door veel mensen samen gecreëerd. Ontwerpers, keramiekspecialisten, producenten, ambachtsmensen, leveranciers, fotografen, chefs, distributeurs, dealers, vrienden, familie en natuurlijk alle mensen die met de Bricks koken, hebben bijgedragen aan wat Bricknic vandaag is.
Door de jaren heen zijn er enorm veel gesprekken, prototypes, fouten, verbeteringen en ideeën van verschillende mensen geweest. Iedereen brengt zijn eigen kennis en perspectief mee, en het product wordt daardoor beter.
Ik denk dat dit soms wordt vergeten wanneer mensen over uitvinden praten. We houden van het verhaal van één uitvinder met één geweldig idee, maar in werkelijkheid is het in de wereld zetten van een idee bijna altijd een gezamenlijke inspanning. Je hebt mensen nodig die erin geloven, mensen die het uitdagen, mensen die dingen weten die jij niet weet en mensen die bereid zijn samen te werken om het beter te maken.
Daarom gaat de waarde van saamhorigheid ook verder dan alleen samen koken. Het beschrijft hoe we Bricknic als bedrijf willen bouwen.
We willen natuurlijk groeien en we hebben grote ambities voor waar Bricknic naartoe kan gaan. Maar terwijl we groeien, hoop ik dat we deze waarden heel dicht bij ons kunnen houden: saamhorigheid, vertrouwen, transparantie, kwaliteit en goed eten.
Want uiteindelijk gaat Bricknic eigenlijk niet om de Brick zelf. De Brick is simpelweg het gereedschap. Wat telt, is wat eromheen gebeurt: het eten dat wordt bereid, de ideeën die worden gedeeld, de mensen die samenkomen en de herinneringen die worden gecreëerd.
Dat is voor mij waar Bricknic echt om draait!